Van systeem naar leefwereld
Rienk Janssens is strategisch adviseur bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), waar hij zich al jarenlang bezighoudt met vraagstukken binnen het sociaal domein. Zijn loopbaan beweegt zich op het snijvlak van beleid, wetenschap en maatschappelijke ontwikkeling. Eerder werkte hij onder meer bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en bij de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO), waar hij zich verdiepte in thema’s als jeugdbeleid, maatschappelijke ondersteuning en de inclusieve samenleving.
Die brede achtergrond vormt ook de basis van zijn betrokkenheid bij IncluZie. Als lid van de Adviesraad denkt hij mee over de onderzoeksrichting en brengt hij een bestuurlijk en gemeentelijk perspectief in. Volgens Janssens draait IncluZie om meer dan ondersteuning van individuen. De uitdaging ligt juist in het creëren van een omgeving waarin iedereen kan meedoen en zich kan ontwikkelen. “Niet het individu moet zich aanpassen aan de context, maar de context moet zo worden ingericht dat mensen tot hun recht komen.”
Deze visie sluit aan bij zijn jarenlange betrokkenheid bij het denken over normaliseren en de pedagogische basis. Al vroeg werkte hij mee aan adviezen over het versterken van de samenleving rondom kinderen en gezinnen. Daarbij staat centraal dat niet altijd professionele hulp de eerste oplossing hoeft te zijn, maar dat ook de kracht van sociale relaties, gemeenschappen en netwerken beter benut kan worden.
Binnen de Adviesraad van IncluZie waardeert Janssens vooral de diversiteit aan perspectieven. Onderzoekers, professionals, ervaringsdeskundigen en bestuurders brengen ieder hun eigen blik in. Die combinatie helpt om onderzoek dicht bij de praktijk te houden en tegelijkertijd kritisch te blijven kijken naar de maatschappelijke impact ervan.
Ook in zijn dagelijkse werk bij de VNG komen de onderzoekslijnen van IncluZie voortdurend terug. Vooral binnen de jeugdhulp ziet hij het belang van de omslag van een individuele, vaak medische benadering naar een meer pedagogische en contextgerichte aanpak. De vraag is daarbij niet alleen wat een kind nodig heeft, maar ook wat er in de omgeving kan veranderen om ontwikkeling en deelname mogelijk te maken.
Voor de toekomst ziet Janssens een belangrijke rol voor de samenwerking tussen gemeenten en hogescholen. Professionals worden opgeleid voor een praktijk waarin zij voortdurend samenwerken met gemeenten en andere maatschappelijke partners. Volgens hem verdient die bestuurlijke en organisatorische werkelijkheid meer aandacht in het onderwijs. Mooie inhoudelijke idealen zijn belangrijk, maar uiteindelijk gaat het ook om de vraag hoe je die daadwerkelijk realiseert.
“Je hebt altijd een systeem nodig,” zegt Janssens. “Maar je moet dat systeem zo ontwerpen dat de leefwereld van mensen centraal staat.”
